Uit een rijk verleden | Historische Vereniging Ni'jluusn van Vrogger: ‘Tradities en gebruiken’

Hoe is een dorp ontstaan? Wat is de achtergrond van bepaalde gebruiken, gebouwen en gebeurtenissen in een streek? Op deze plek krijgen de historische verenigingen uit de omgeving met regelmaat een podium om een breed publiek met de historie van eigen woonplaats/leefomgeving in aanraking te laten komen. Deze week is het de beurt aan Hilly Douma van de Historische Vereniging Ni'jluusn van Vrogger.

Een van de gebruiken in Nieuwleusen was de aubade bij het gemeentehuis op Koninginnedag 30 april. De hele kerkenhoek stond vol met schoolkinderen en ouders, opa’s en oma’s. Burgemeester en wethouders samen met het bestuur van de Oranjevereniging op het bordes van het gemeentehuis

Deze traditie werd voortgezet toen Beatrix koningin werd. Zij koos ervoor dat haar moeders verjaardag de dag bleef om Koninginnedag te vieren. Na de aubade was er een rondgang van versierde fietsen door de schooljeugd. De notabelen dronken een oranjebitter in de raadszaal. De Oranjevereniging zorgde in de vooravond voor een lampionoptocht voor de kinderen door het dorp.

Toen op 30 april 2013 Willem Alexander zijn moeder Beatrix opvolgde als Koning der Nederlanden, werd 27 April Koningsdag als nationale feestdag gebruikelijk. Door in de verleden tijd te schrijven lijkt het of deze gebruiken niet meer bestaan, maar niets houdt ons tegen om voor het tweede jaar op rij, zonder festiviteiten de vlag te hijsen.

Nog een bijzonder gebruik in Nieuwleusen is het vieren van het Oranjefeest in de eerste week van september. Een traditie voortvloeiend uit het feit dat Koningin Wilhelmina op 31 Augustus jarig was. Op vrijdag altijd de traditionele kinderspelen. En op zaterdag als grote trekpleister de autorodeo. Tot ongeveer 1990 waren zelfs de winkels op deze zaterdagmiddag gesloten. Nieuwe collecties in de winkels en het feit dat de klantenkring niet alleen uit Nieuwleusenaren bestond deden een kleding en een schoenenwinkel besluiten dat tijden veranderen en de winkel open bleef. Veel winkels volgden.

Laten we hopen dat er dit jaar iets gevierd kan worden. Veel Nieuwleusenaren zetten zich al decennia lang vrijwillig in om te herdenken en te vieren wat voor ons land en plaats belangrijk gevonden wordt.

Op 4 mei worden de slachtoffers van de tweede wereldoorlog herdacht met een kerkdienst en kranslegging bij het monument in de Kerkenhoek. Dat deze traditie nog steeds in ere wordt gehouden, ook door de scholen erbij te betrekken, geeft aan dat dit belangrijk blijft. In museum Palthehof is een expositie van oud-Indie gangers te zien in het kader van 75 jaar vrijheid wat vorig jaar gevierd zou worden. Als Palthehof voor publiek weer open kan dan zien we u graag als bezoeker van ons museum.

Naast de genoemde Indië-expositie kunt u de vaste expositie bekijken: een weergave van het DNA van Dalfsen. De inrichting van scholen huiskamers, het huussie buiten geeft goed weer hoe men leefde en werkte in Nieuwleusen en omstreken. In Nieuwleusen niet meer in gebruik, maar wel in Dalfsen, het luiden van de brijklokke. Voor het naar bed gaan een bord pap en je kon met gemak de nacht door.

Waar vroeger hooguit een borreltje werd geschonken als er iets te vieren viel, lusten we er nu wel pap van. Tijdens de lockdown zijn slijterijen open: want eerste levensbehoefte. Ach, het houdt sommige druktemakers ook mooi rustig. Proost! Op naar 5 mei, dan vieren we ingetogen onze vrijheid.

Hilly Douma